رفتارحرکتی

رفتارحرکتی

خلاصه فصل 11 لورا برک

بسمه تعالی

خلاصه فصل 11(رشد جسمانی و شناختی در نوجوانی).صفحه 3 الی 58                             

دیدگاه زیستی: روسو معتقد بود پسرها و دخترها در نوجوانی پیامدی چون طغیان زیستی بلوغ جنسی، افزایش تهییج پذیری، تعارض، و مخالفت با بزرگسالان را انجام می دهند. استانلی هال نوجوان را به صورت فوران امیال غریزی توصیف کرد، این مرحله را به گذر انسان از موجود وحشی به افرادی متمدن تشبیه کرد. فرید بر طوفانی بودن سالهای نوجوانی تأکید کرد تفاوتش با مرحله سوم در این است که نیروی بیشتر جنسی دارد و رفتارشان هدفمند است.

دیدگاه محیطی: مارگان مید اولین پژوهشگری بود که به تنوع زیاد در سازگاری نوجوانان اشاره دارد، دیدگاه مید این بود که محیط اجتماعی کاملاً مسئول تجربیات نوجوانان است که از تجربیات آشفته گرفته تا تجربیات آرامش بخش هست.

دیدگاه متعادل: نوجوانی حاصل هر دو نیروی زیستی و اجتماعی است. مدت نوجوانی از فرهنگی به فرهنگ دیگر تفاوت دارد. در جوامع ساده تر دوره انتقال به بزرگسالی کوتاه تر است اما در جوامع صنعتی به دلیل مشکلات اقتصادی دوره نوجوانی طولانی می شود.

بلوغ جنسی:انتقال جسمانی به بزرگسالی: بلوغ جنسی را فرایندهای هورمونی تنظیم می کنند که تحت تأثیر ژنتیک قرار دارند.   دخترها که از همان ابتدا از لحاظ رشد جسمانی جلوتر از پسرها بوده اند، از طرف دیگر 2سال زودتر از پسرها به بلوغ جنسی می رسند.

تغییرات هورمونی: این تغییرات زیربنای بلوغ جنسی را تشکیل می دهد. هورمونهای جنسی، رسش جنسی را کنترل می کنند.              استروژنها هورمونهای زنانه و آندروژنها هورمونهای مردانه نام دارند، این دو نوع هورمون در مرد و زن وجود دارد اما مقدار آنها متفاوت است. استروژنها به چرخه قاعدگی و آندروژنها به افزایش اندازه بدن کمک می کنند. تغییرات بلوغ جنسی را می توان به دو نوع تقسیم کرد: (1-رشد کلی بدن 2-رسش ویژگیهای جنسی) که اینها به هر وابسته اند.

رشد بدن: اولین نشانه بیرونی بلوغ جنسی، افزایش سریع قد و وزن است که به جهش رشد نامیده شده است. دخترها در اوایل نوجوانی بلندتر و سنگین تر هستند، اما این امتیاز کم دوام است در 14سالگی پسرها از دخترها جلو می افتند، زیرا جهش رشد پسرها تازه در این سن آغاز می شود، در مجموع هنگام بلوغ تقریباً 25سانتیمتر به قد و 18کیلو گرم به وزن نوجوانان افزوده می شود.

تناسب بدنی: در نوجوانی، روند رشد سری- پایی نوباوگی و کودکی بر عکس می شود. در ابتدا رشد دستها و پاها و بعد تنه شتاب می گیرد، که همین افزایش قد نوجوانان را توجیه می کند.

ترکیب عضله- چربی و سایر تغییرات درونی: در حدود 8سالگی، چربی دستها، پاها و تنه دخترها افزایش می یابد و این روند تا بلوغ ادامه دارد، در مقابل؛ چربی دستها و پاهای پسرها ی نوجوان کاهش می یابد.تعداد سلولهای قرمز خون، توانایی انتقال اکسیژن از ریه ها به عضلات در دخترها افزایش می یابد اما در پسرها افزایش نمی یابد.در مجموع، پسرها نیرومندی عضلانی بیشتری از دخترها کسب می کنند و این تفاوت به پسرها کمک می کند تا در سالهای نوجوانی در عملکرد ورزشی برتر از دخترها باشند.

تغییر حالات انگیختگی: نوجوانی دوره تغییر زیاد در خواب و بیداری است. به طور متوسط از 10ساعت اواسط کودکی به 7:30 تا 8 ساعت در نوجوانی کاهش می یابد، زیربنای این تأخیر در خوابیدن می تواند تغییرات زیستی باشد.

رشد حرکتی و فعالیت جسمانی: پیشرفت دخترها کند و تدریجی است و در 14 سالگی تثبیت می شود، در مقابل؛ پسرها جهش قابل ملاحظه ای در نیرو، سرعت و استقامت نشان می دهند که در سالهای نوجوانی ادامه می یابد. ورزش علاوه بر اینکه عملکرد حرکتی را بهبود می بخشد بر رشد شناختی و اجتماعی تأثیر می گذارد.

رسش جنسی: ویژگیهای جنسی نخستین، که توجه آن به اندامهای تولید مثل (تخمدانها، رحم و مهبل در زنان؛ آلت مردی، کیسه بیضه در مردان) را شامل می شود. ویژگیهای جنسی ثانوی که از بیرون بدن قابل مشاهده هست (رشد پستان در زنان، موی زیر بغل و زهار در هر دو جنس) را شامل می شود.

رسش جنسی در دخترها: بلوغ جنسی در زن، معمولاً با رشد پستانها آغاز می شود بعد از نخستین قاعدگی رشد مو زهار و پستانها کامل می شود کامل شدن این توالی در اغلب دخترها 3 تا 4 سال به طول می انجامد. 12 تا 18 ماه بعد از نخستین قاعدگی، تخمدانهای دختر معمولاً تخمک بالغ تولید می کند.

رسش جنسی در پسرها: اولین نشانه بلوغ جنسی در پسرها، بزرگ شدن بیضه هاست، که با تغییرات بافت و رنگ کیسه بیضه همراه است و بعد از آن موهای زهار ظاهر می شود. شاخص دیگر بلوغ، کلفت شدن صدا به خاطر بزرگ شدن حنجره و طویل شدن تارهای صوتی است. در حدود 13سالگی، اولین انزال روی می دهد، برای مدتی؛ منی حاوی تعداد اسپرم زنده است. بنابراین پسرها نیز مانند دخترها در این مدت از دوره مقدماتی کاهش باروری برخوردار هستند.

تفاوتهای فردی و گروهی: وراثت تا اندازه ای در جدول زمانی رسش بلوغ جنسی نقش دارد، مثلاً دو قلوهای یک تخمکی به فاصله 1 تا 2 ماه اختلاف به قاعدگی می رسند ولی دو تخمکی ها شاید فاصله قاعدگی آنها به 12 ماه هم طول بکشد.تغذیه و ورزش در رسش بلوغ جنسی نقش دارند، مثلاً قاعدگی دختران چاق زودتر انجام می شود اما دخترهای لاغر قاعدگیشان دیرتر است.در مناطق مختلف جهان رشد بلوغ جنسی متنوع است، مثلاً در مناطق فقرزده قاعدگی دیر است اما در نواحی مرفه قاعدگی زودتر است.تغییر نسلی، در زمان بندی بلوغ جنسی، از نقش سلامت جسمانی در رشد نوجوانان، حمایت بیشتر می کند.

تاثیر روانی رویدادهای بلوغ جینسی:

واکنش به تغییرات بلوغ جنسی: نخستین قاعدگی در دخترهایی که آگاهی قبلی ندارند می تواند تکان دهنده و نگران کننده باشد و پاسخ پسرها به اولین انزال، مانند واکنش دخترها، احساسهای آمیخته ای را به همراه دارد. پسرها خیلی کمتر از دخترها برای تغییرات جسمانی بلوغ جنسی حمایت اجتماعی می شوند.تأثیر بلوغ جنسی، از فرهنگی که پسرها و دخترها در آن زندگی می کنند، تأثیر می پذیرند به عنوان مثال خیلی از جوامع روستایی، بلوغ جنسی را با مراسم گذر جشن می گیرند در مقابل جوامع غربی؛ گذر از کودکی به نوجوانی، توجه کمی مبذول می دارند.

تأثیر بلوغ جنسی بر حالت هیجانی و رفتار اجتماعی:

دمدمی بودن نوجوان: هر چه سطح هورمون بلوغ بالاتر باشد، دمدمی بودن بیشتر است، اما این رابطه نیرومند نیست و نمی توان گفت افزایش هورمونها علت دمدمی بودن نوجوان است.خُلق نوجوان در مقایسه با خُلق بزرگسالان، ثابت کمتری داشته و اغلب از شادی به غم و برعکس تغییر می کند. ضمناً نوجوانان خیلی از یک موقعیت به موقعیت دیگر تغییر پیدا می کند.

روابط والد-فرزند:بلوغ جنسی با افزایش تعارض والد-فرزند ارتباط دارد. در این ایام، والدین و نوجوانان اعلام می دارند که کمتر با یک دیگر صمیمی هستند. پژوهشگران معتقدند این ارتباط می تواند ارزش انطباقی داشته باشد. تواناییهای جدید استدلال کردن نوجوانان نیز در افزایش تنش خانوادگی دخالت دارد. هر چه فاصله بین نگرش والدین و نوجوانان در مورد آمادگی نوجوانان برای پذیرفتن مسئولیت های جدید بیشتر باشد، مناقشه آنها بیشتر خواهد بود.

بلوغ زودرس در برابر دیررس: پسرهای زودرس از دید بزرگسالان و همسالان، آرامیده، مستقل، متکی به نفس و جذاب هستند. پسرهای دیررس دوست داشتنی نیستند و از طرف بزرگتر ها آنها مضطرب، پر چانه و محبت خواه می انگارند. تأثیر زمان بندی بلوغ در دختر ها، کاملاً برعکس پسرها است. دخترهای که زود به بلوغ می رسند اعتماد به نفس ندارند و گوش گیرند و استرس روانی دارند اما دخترانی که دیر به بلوغ می رسند، در مدارس پیشرفت بیشتری دارند، جذاب، دوست داشتنی و معاشرتی هستند.

نقش جذابیت بدنی: تصویر زن بلوغ دیررس با تصویر بدن خوشایند ارتباط دارد چون زنها جذاب را لاغر و ساق بلند در جامعه فرض میکنند تصور مرد بلوغ زودرس با تصویر بدن خوشایند ارتباط دارد چون مردان جذاب را قد بلند و چهارشانه در جامعه فرض می کنند.

اهمیت جوربودن با همسالان: برای توضیح سازگاری بین نوجوانان باید وضعیت جسمانی آنها را در رابطه با همسالانشان در نظر بگیریم. پس نوجوانان با همسالانی که از نظر بلوغ زیستی شبیه خود آنها هستند کاملاً احساس راحتی می کنند.

پیامدهای دراز مدت:پی گیریهای دراز مدت، تغییر جهت قابل ملاحظه ای را در سلامت کلی نشان می دهند. خیلی از پسرهای زودرس و دختر دیررس که در نوجوانی تحسین می شوند در بزرگسالی خشک، جدی و مطیع و تا اندازه ای نا خوشنود هستند، و بر عکس پسرهای دیررس و دخترهای زودرس که در نوجوانی دارای استرس بودند در بزرگسالی مستقل ، انعطاف پذیر و از لحاظ شناختی با کفایت شدند.

مسائل تندرستی:از نظر نوجوانان، سالم بودن یعنی عمل کردن جسمانی، عقلانی و اجتماعی به بهترین وجه. عوامل زیستی، روانی، خانوادگی و فرهنگی در طول رشد به طور مشترک بر تندرستی تأثیر می گذارد.

نیازهای غذایی:رشد سریع بدن به افزایش چشمگیر مصرف غذا می انجامد. در خلال جهش رشد، پسرها روزی 2700 و دخترها روزی 2200 کالاری و پروتئین نیاز دارند. نوجوانان بیشتر از هر گروه سنی دیگر غذاهای بدون کالری مصرف می کنند و بیشتر به صورت سرپایی غذا می خورند و این عادتهای خوبی برای تغذیه نیست. رایجترین مشکل غذایی نوجوانان کمبود آهن است. اغلب نوجوانان کلسیم کافی مصرف نمی کنند. نوجوانان به خصوص دخترها که نگران وزن خود هستند، جذب رژیمهای مُد روز می شوند.

اختلالهای خوردن:

بی اشتهایی عصبی:بی اشتهایی عصبی نوعی اختلال خوردن فاجعه آمیز است که طی آن، نوجوانان به علت ترس وسواس از چاق شدن، به خود گرسنگی می دهند. افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی تصویر بدن بسیار تحریف شده ای دارند با این که با رژیم، سبک وزن شدند باز فکر می کنند چاقند. اگر بی اشتهایی عصبی ادامه یابد، می تواند باعث کوچک شدن عضله قلب، نارسایی کلیه، از دست دادن دائمی تراکم استخوان و صدمه مغزی شود. فشارهای درون فردی، خانواده و فرهنگ موجب بی اشتهایی عصبی می شوند. تعامل خانوادگی والدین و دخترهای بی اشتها، مشکلاتی را در رابطه با خود مختاری نوجوان آشکار می سازند.

پر اشتهایی عصبی:پر اشتهایی عصبی بسیار بیشتر از بی اشتهایی عصبی شایع است. افراد مبتلا به پراشتهایی عصبی ترس بیمارگون از چاق شدن را دارا هستند. احتمالاً افراد پر اشتهای عصبی برای جبران خلأ ناشی از در آمیختگی والدین، به غذا روی می آورند. معمولاً این افراد فقط پرخورهای تکانشی نیستند بلکه در سایر زمینه های زندگی نیز فاقد خویشتنداری هستند.

فعالیت جنسی: با فرا رسیدن بلوغ جنسی، تغییرات هورمونی- مخصوصاً تولید آندروژنها در نوجوانان هر دو جنس سایق جنسی را افزایش می دهد. تمایلات جنسی نوجوانان مانند رفتارهای خوردن که به آن پرداختیم، عمیقاً تحت تأثیر بستر اجتماعی آنها قرار دارد.

تأثیر فرهنگ:پیامهایی که به این منبع ارسال می شوند، متضاد و گیج کننده هستند. از یک طرف، والدین تأکید می کنند که آمیزش جنسی در سن کم و خارج از زندگی بد است و از طرف دیگر، نوجوانان با محیط اجتماعی گسترده تری روبه رو هستند که میل جنسی را ستایش می کنند.

نگرشها و رفتار جنسی نوجوان:نگرشهای رفتار جنسی در فرهنگ های مختلف متفاوت است. گرایشهای موجود در رفتار جنسی نوجوانان کاملاً با نگرشهای آنها هماهنگ هستند.

ویژگیهای نوجوانانی که فعالیت جنسی دارند: فعالیت جنسی پیش از موقع و مکرر نوجوان با ویژگیهای شخصی، خانوادگی، همسالان و تحصیلی ارتباط دارد. فعالیت جنسی پیش از موقع در نوجوانان خانواده هایی که از لحاظ اقتصادی محروم هستند شایعتر است.

مصرف وسایل ضد حاملگی: محیط اجتماعی نیز در اکراه نوجوانان از مصرف وسایل ضد حاملگی دخالت دارند. نوجوانانی که با والدینشان بی پرده درباره مسایل جنسی صحبت می کنند، از لحاظ جنسی کمتر فعال نیستند، بلکه آنها از وسایل ضد حاملگی به احتمال بیشتری استفاده می کنند.

جهت گیری جنسی:شواهد جدید حاکی است که وراثت نقش مهمی در همجنس گرایی دارد. دو قلوهای یک تخمکی خیلی بیشتر از دو قلوهای دو تخمکی در جهت گیری همجنس گرا شبیه هم هستند. همجنس گرایی مردانه از جانب خانواده مادری شایعتر از خانواده پدری است.ژنهای خاصی بر سطوح هورمون جنسی پیش از تولد تأثیر می گذارند و ساختارهای مغز را طوری تغییر می دهند که احساسها و رفتار همجنس گرایی را ایجاد می کنند.

بیماریهای آمیزش: نوجوانانی که فعالیت جنسی دارند، خواه همجنس گرا یا دگر جنس گرا، در معرض خطر بیماریهای آمیزش قرار دارند. اگر بیماریهای آمیزش درمان نشوند، عقیم شدن و عوارض مهلک به بار می آورند. جدی ترین بیماری آمیزش ایدز است.

عواقب پدر- مادری نوجوانان:فرزند پروری پیش از موقع دشواریهای پایداری را بر دو نسل تحمیل می کند: بر نوجوان و نوزاد. والدین نوجوان هنوز از مسیر زندگی خود درک روشنی ندارند. زندگی نوجوانان حامله بعد از به دنیا آمدن نوزاد در سه زمینه وخیم است: 1- موفقیت تحصیلی. 2- شکلهای زندگی زناشویی. 3- اقتصادی.

مصرف و سوء مصرف مواد مخدر:مصرف مواد در اغلب جوانان، صرفاً کنجکاوی شدید آنها درباره رفتارهای بزرگسالانه را منعکس می کند. کاهش توجه والدین، به مخاطرات داروها می تواند افزایش مصرف دارو را در نوجوانان افزایش دهد. بخشی از علت استفاده مواد، فرهنگی است مثلاً بزرگترها برای بیدار شدن کافئین مصرف می کنند و برای آرام شدن در شب الکل می نوشند.

عواقب مصرف مواد مخدر در نوجوانان:سوء مصرف مواد برای نوجوان عواقب درازمدت را به همراه دارد. آنها مشکلاتی از جمله افسردگی و رفتار ضد اجتماعی از خود نشان می دهند. آنها در زندگی زناشویی (پدر- مادری) کار را به صورت ناپخته آغاز می کنند.

پیشگیری و درمان:برنامه آموزشگاهی به آگاه کردن نوجوانان از مخاطرات داروها و آموختن مهارتهای مقاومت کردن در برابر فشار همسالان، آزمایش مواد مخدر را تا انداره ای گاهش می دهد. یکی از راه های مهم پیشگیری، به موقع با والدین کار کردن است که قبل از بزرگ شدن فرزندان از به دام افتادن دارو جلوگیری می کنند.

رشد شناختی:نوجوانان تواناییهای استدلالی گسترده ای به همراه دارند، تفکر او کیفیت انتزاعی به خود می گیرد و در مقایسه با کودکان دبستانی، روشن بینانه تر و منطقی تر است.

نظر پیاژه: مرحله عملیات صوری: تفکر انتزاعی در حدود 11 سالگی آغاز می شود. نوجوانان در مرحله عملیات صوری (طبق عملیات عمل می کنند) و از طریق تأمل درونی به قواعد منطقی کلی تری پی می برند.

استدلال فرضی- استنتاجی:نوجوانان فرضیه ها را به صورت منظم آزمایش می کنند و می توانند متغیرها را از هم متمایز کنند ولی کودکان عملیات عینی آزمایشهای نا منظم و توانایی تمایز متغیرها را ندارند.

تفکر گزاره ای:نوجوانان می توانند منطق گزاره ها (اظهارات کلامی) را بدون مراجعه به شرایط دنیای واقعی، ارزیابی کنند. پیاژه باور داشت که زبان نقش مهمی در رشد شناختی کودک ندارد، اما به اهمیت بیشتر آن در نوجوانی واقف بود.

آیا کودکان قادر به تفکر انتزاعی هستند؟نوجوانان خیلی بیشتر از سالهای پیشین خود می توانند اصول علمی را درک کنند.، اما کودکان دبستانی نمی توانند مسایلی را که در یک زمان با سه متعیر یا بیشتر رابطه دارند، حل کنند.

آیا همه افراد به مرحله عملیات صوری می رسند؟افراد در موقعیتهایی به صورتی انتزاعی فکر می کند که تجربه زیادی در آن داشته باشد؛ به این دلیل است که بزرگسالان در کل، در تفکر عملیات صوری مشکل دارند.

دیدگاه پردازش اطلاعات در مورد رشد شناختی نوجوان:در نوجوانی، توجه عمیق تر می شود- راهبردها کار آمدتر می شوند- دانش افزایش می یابد- فراشناخت (آگاهی از تفکر) گسترش می یابد- توانایی پردازش به علت تأثیر مشترک رشد مغز و عواملی که یاد شده، بیشتر می شود.

استدلال علمی:مسئله مهم در استدلال علمی، هماهمگ کردن نظریه ها با شواهد است. توانایی متمایز کردن نظریه از شواهد و به کارگیری قواعد منطقی در بررسی رابطه آنها در موقعیتهای پیچیده و چند متغیری، از کودکی تا نوجوانی و بزرگسالی بهبود می یابد.

استدلال عملی چگونه رشد می کند؟توانایی بیشتر در پردازش اطلاعات که امکان مقایسه کردن نظریه با اثرات چندین متغیر را در یک زمان فراهم می آورد، باعث رشد استدلال عملی می شود.

پیامدهای تفکر انتزاعی:رشد عملیات صوری باعث می شود که نوجوانان نحوه ای که خود، دیگران، و دنیا را در نظر می گیرند، بازنگری می کنند.

جر و بحث:زمانی که نوجوانان عملیات صوری کسب می کنند، دوست دارند آنها را به کار برند. آنها که زمانی کودک انعطاف پذیری بودند، اکنون بدخُلق و اهل جر و بحث می شوند.

خود آگاهی و تمرکز بر خود:پیاژه موتقد بود که فرا رسیدن عملیات صوری با شکل جدیدی از تمرکز بر خود همراه است. زمانی که نوجوانان تجسم می کنند که دیگران به چه چیزی فکر می کنند، دو تصور تحریف شده که در رابطه خود و دیگران نمایان می شود. یکی تماشاگران خیالی . و دیگری افسانه شخصی است.

آرمان گرایی و انتقاد:چون نوجوانان تفکر انتزاعی دارند می توانند نظامهای خانوادگی، مذهب، سیاسی، اخلاقی دیگری را تجسم نموده و دوست دارند آنها را کاوش کنند. و این حس آرمان گرایی و انتقادی در زندگی آینده شان مفید خواهد بود.

برنامه ریزی و تصمیم گیری:برنامه ریزی و تصمیم گیری به این علت برای نوجوانان دشوار است که گزینه های خیلی بیشتر ی برای انتخاب کردن دارند. نوجوانانی که تحلیل گرانه تر فکر می کنند، بهتر از دوران گذشته خود با تکلیف شناختی برخورد می کنند.

تفاوتهای جنسی در تواناییهای عقلانی:برتری دخترها در آزمونهای توانایی کلامی، در نوجوانی نیز مشهود است. پسرها در ریاضیات، مخصوصاً در آزمونهای استدلال انتزاعی و هندسه بهتر از دختر ها هستند گرچه وراثت در این امر دخالت دارد، ولی فشارهای اجتماعی نیز در عملکرد ضعیف تر دختر ها در ریاضیات بی تأثیر نیست.

کمک به نوجوانان برای سازگار شدن با انتقال مدرسه:انتقال مدرسه اغلب به تغییرات محیطی ای می انجامد که با نیازهای رشد نوجوانان چندان سازگار نیستند، این ناسازگاری باعث اختلال در رفتار نوجوان می شود.

پیشرفت تحصیلی:پیشرفت تحصیلی به نوجوان کمک می کند: هوش، اطمینان از تواناییهای شخصی، میل به موفقیت و آرزوهای تحصیلی عالی را به همراه داشته باشد.

شیوه های فرزند پروری:فرزند پروری مقتدرانه (همراه با صمیمیت و توقعات معقول برای پختگی)، پژوهشگران می گویند شیوه فرزند پروری مقتدرانه، نمرات بالا را برای دانشجویان پیش بینی می کند در حالی که شیوه های مستبدانه و آسان گیر با نمرات کم ارتباط دارد.

تأثیر همسالان:نوجوانانی که والدینشان برای پیشرفت تحصیلی ارزش قایل هستند، معمولاً دوستانی را انتخاب می کنند که در این ارزشها سهیم باشند. حمایت همسالان از پیشرفت تحصیلی زیاد به جو کلی فرهنگ همسالان نیز بستگی دارد.

خصوصیات مدرسه:نوجوانان به کلاسهایی نیاز دارند که پاسخگوی تواناییهای روبه گسترش آنها در استدلال کردن و نیازهای هیجانی و اجتماعی باشد.

تجربیات یادگیری در کلاس:تقریباً در همه کشورهای صنعتی، دانش آموزان دبیرستانی را در مسیرهای تحصیلی و شغلی مجزا قرار می دهند. علت کلاسهای مجزا در هر موضوع درسی این است که نوجوانان می تواند از شاگردان ماهری که تفکر سطح بالا ترغیب می کنند، درس بگیرند.

کار نیمه وقت: تجربیات کاری که به قصد برآوردن اهداف تحصیلی و شعلی برنامه ریزی شده اند، پیامدهای متفاوتی دارند یک سری ها نسبت به درس و مدرسه خوشبینانه می شوند و یکسری دیگر نگرش عکس این را دارند.

Text Box: استاد: جناب دکتر حبیب زاده
گردآورنده: زمان باقرزاده
شناسنامه کتاب:روانشناسی رشد(از نوجوانی تا پایان زندگی)/ مولف: لورا ای.بِرک/ ترجمه: یحیی سید محمدی       
برچسب‌ها: خلاصه فصل 11 لورا برک
+ نوشته شده در  پنجشنبه چهاردهم دی 1391ساعت 16:52  توسط   |